30.07.2019
Firmy powinny udzielić pracownikom zaległych urlopów do 30 września  Dla firm

Pracodawcy powinni udzielić podwładnym zaległych urlopów do trzydzieści września, w przeciwnym wypadku popełniają wykroczenie - wspomina Państwowa Inspekcja Pracy. Związkowcy natomiast zwracają uwagę, że pracodawca w wyjątkowych momentach ma prawo odwołać zatrudnionego z urlopu.

Zgodnie z ustawą pracodawca posiada obowiązek udzielić pracownikowi urlopu w tym roku kalendarzowym, w którym pracownik uzyskał do niego prawo. Urlopu niewykorzystanego do samego końca roku należy użyczyć najpóźniej do 30 września w następnym roku kalendarzowego. PIP wspomina, że zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego pracodawca może wysłać pracownika na zaległy urlop nawet, gdy tenże nie wyraża na wówczas zgody. Natomiast nieudzielenie pracownikowi urlopu wypoczynkowego jest wykroczeniem z Kodeksu pracy zagrożonym grzywną od tysiąca do odwiedzenia nawet 30 tysięcy złotych.

Urlopowe zaległości powszechne

Inspekcja wskazała, że "mimo z pozoru długiego czasu na udzielenie zaległego urlopu nadal wielu pracodawców ma problem z likwidowaniem urlopowych zaległości. Potwierdził to Piotr Szumlewicz z Ogólnopolskiego Porozumienia Związków Zawodowych. Szumlewicz zwrócił uwagę, że do zależności są zgłaszane przypadki narzucania pracownikom przez pracodawców terminów urlopów.

Polacy rzucili się na cudzoziemskie wakacje. Imponujący wzrost zaintrygowania jednym kierunkiem

- Dochodzi do sytuacji, gdzie wyraz urlopu jest uzależniony od momentu obrotów firmy. Niekiedy prawo do urlopu w praktyce nie wydaje się być przestrzegane. Każe się podpisać pracownikowi papier, iż odebrał urlop - mówił Szumlewicz.

- Dodatkowym problemem jest to, hdy część pracowników nie posiada etatów. Tam, gdzie nie zaakceptować ma etatów, nie dzierży też prawa do urlopów, tym samym setki tysięcy zatrudnionych zatrudnionych na umowach cywilnoprawnych lub samozatrudnionych mają kłopoty ze skorzystaniem z prawa do wolnych dni. Pracodawca nie istnieje obowiązku zapewnić wykładzinom urlopu - dodał związkowiec.

Szumlewicz zwrócił obserwację, że firmy często nie wypłacają również ekwiwalentu zbytnio nadgodziny. "Warto podkreślić, iż Polacy w porównaniu do Niemców, Francuzów czy Belgów pracują bardzo długo i ciężko" - powiedział. Przypomniał, że OPZZ postuluje, by wydłużyć urlop do 32 dni.

Odwołanie z wypoczynku?

Rzecznik NSZZ Solidarność Marek Lewandowski zaznaczył, że problemów pomagają uniknąć projekty urlopowe ustalane w zakładach pracy. - Jak będą związki zawodowe w zakładzie, to naciskamy, żeby komponować te plany. Jak są plany, to strona zatrudnionych i pracodawców może inteligentnie się do tych projektów urlopowych ułożyć - powiedział.

Zwrócił uwagę, że podczas urlopu należy mieć się na baczności z nieodbieraniem telefonu. Przypomniał, że w wyjątkowych sytuacjach pracodawca może odwołać pracownika z urlopu. - W kwestii odbierania telefonu byłbym ostrożny, bo wiele pozostaje w zależności od statusu pracownika. Jeżeli jest on kluczowy dla firmy i pracodawca do niego dzwoni podczas wypoczynku, to może mieć ważny powód. Nieodebranie telefonu może okazać się uznane przez pracodawcę w charakterze złamanie regulaminu lub stanie się się kwalifikowało do sankcji - powiedział Lewandowski.

Twój lot się opóźnił lub został odwołany? Należy ci się odszkodowanie

Kodeks stanowi, że "pracodawca może odwołać pracownika wraz z urlopu tylko wówczas, gdy jego obecności w zakładzie wymagają okoliczności nieprzewidziane po chwili rozpoczynania urlopu". W takiej sytuacji pracodawca jest obowiązany pokryć koszty poniesione przez zatrudnionego w bezpośrednim związku spośród odwołaniem go z urlopu.

Efekty kontroli

PIP podkreśliło, że w 2017 roku dzięki działaniom inspektorów pracy ponad 22 tysiące pracowników otrzymało zaległy urlop wypoczynkowy. W latach 2016 i 2015 z zaległego urlopu po interwencji inspektora pracy skorzystało odpowiednio 11 tys. i 13, cztery tys. pracowników.

Z danych PIP wynika, hdy 21 procent ubiegłorocznych inspekcji przestrzegania przepisów urlopowych wykazało naruszenie przez pracodawców przepisów o wypłacie ekwiwalentu zbytnio niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Jak dziewiąta kontrola ujawniła naruszenia przez pracodawców przepisów na temat wypłacie wynagrodzenia za okres urlopu.

Inspekcja przypomina, że aby nie narazić się na grzywnę, szefowi powinni skłonić pracowników do skorzystania z przysługujących dywanom uprawnień, w tym wypoczynku. PIP zwraca uwagę, hdy najlepiej wspólnie zaplanować dogodny dla obu stron stosunku pracy termin wykorzystania zaległego urlopu.